Proefles Kerstviering ‘Lichtjes van Hoop’

Kerstvieren lastig?

Niet met Houvast op school!

Eén van hoogtepunten van een schooljaar is toch wel de Kerstviering. De beleving is magisch. De ervaring van donker en licht, hoop en verwondering doet ons ieder jaar weer iets. Toch vieren sommige katholieke scholen Kerst alleen nog met een maaltijd of een musical. Ze geven aan dat ze een Kerstviering met de school lastig vinden.

Argumenten hebben te maken met de kleine hoeveelheid katholieke kinderen op school maar nog veel vaker met de aanwezigheid van moslims in de schoolpopulatie. Men wil niemand tegen de schenen schoppen. Maar is de keuze om de Kerstviering de schrappen terecht?

Samen vieren verbindt. Gezamenlijk een feestdag beleven geeft een gemeenschappelijke ervaring. Gemeenschap is een groot goed in deze tijd. We zoeken naar samenhang, geborgenheid en veiligheid binnen de groep. We willen ergens bij horen en vieren kan werken als de cement van een gemeenschap. Samen vieren, het woord ‘samen’ zegt het al. Tijdens een viering gaat het niet meer om je prestaties, de status, je achtergrond maar je komt samen rond een verhaal, een ritueel en een symbool. Ook de voorbereiding is al mooi. Iedere groep draagt een steentje bij en het maakt niet uit hoe groot of klein dat is.

Vieren is iets waar leerlingen maar ook ouders grote waarde aan hechten. Een paar jaar geleden is onderzoek gedaan onder ouders van katholieke basisscholen. De ouders waren verdeeld in doelgroepen; de actief katholieke ouders, de niet (zo) religieuze ouders en de actieve moslim ouders. Ze kregen een vragenlijst en sommigen een interview. De vragen gingen over hun verwachtingspatroon en wat ze belangrijk vonden. En wat bleek, alle ouders hechten aan het vieren. Kerstmis is daarop geen uitzondering. Een gesprek in de ouderkamer van een katholieke basisschool benadrukte dit nog voor mij. In een levendig gesprek met een aantal moeders die hun kinderen opvoeden binnen Islam bleek dat traditioneel Kerstmis vieren wordt gewaardeerd. Ook in de kerk. ‘Jezus’, zo zeiden de moeders, ‘is een belangrijke profeet en leraar voor ons. We vinden het goed als de kinderen over hem horen. Het christelijke kerstverhaal is niet ons verhaal maar het is geen probleem als onze kinderen dat wel horen. Het hoort bij de katholieke school en daar hebben we voor gekozen. Het is aan ons om dat thuis verder te begeleiden.’

Niet lang daarna vierde de school Kerst in de kerk. Voor aanvang kwamen een aantal leerkrachten, leerlingen en ouders binnenlopen met de decorstukken in de hand. Het stalletje werd klaar gezet en de leerlingen gingen zich verkleden. Eén van de leerlingen was moslima. Dat was te zien want ze droeg een hoofddoek, een blauwe. Zij speelde Maria en dus had ze die ochtend al rekening gehouden met de kleur. Ze vroeg aan één van de moeders; ‘Mama, is het hier halal?’ ‘Ja, zeker’, zei haar moeder, ‘maar wij bidden in de moskee en niet hier.’ ‘Precies’, zei ik, ‘en ik bid hier.’ Het meisje knikte en ging op haar plek in de stal zitten. Ze pakte de pop en schikte de doek waarin deze was gewikkeld. Ze legde ‘Jezus’ achter haar in het stro. Het koortje begon te zingen en de leerlingen kwamen binnen. Ik denk er met warmte aan terug.

Natuurlijk heeft één en ander te maken met de manier waarop je je woorden kiest. De ruimte die je aan de ander geeft, krijg je meestal ook weer terug. In de stal is ruimte voor iedereen, voor alle mensen van goede wil. Het Kerstverhaal hoort bij de viering op de katholieke school. Lastig? Misschien, maar met de vieringen van ‘Houvast op school’ lukt het zeker. Daar voelt iedereen zich bij thuis. We wensen jullie een mooie voorbereiding en een prachtige Kerstviering.