Houvast op school is een leerlijn voor het vormingsgebied Godsdienst/levensbeschouwing. Houvast op school wordt geschreven vanuit de katholieke traditie. Dit is te merken aan de keuze van verhalen en aan de manier waarop ze worden verteld. Het is geen leerlijn voor katholieke leerlingen of een leerlijn met als doel de leerlingen katholiek ‘te maken’. Het is nadrukkelijk een leerlijn voor alle leerlingen.
Houvast op school is inclusief en verbindend. De leerlijn is geschreven voor de katholieke basisschool van vandaag. De populatie van deze scholen is zeer divers. Alle leerlingen worden aangesproken en krijgen de mogelijkheid om hun eigen verhaal in te brengen in de ‘les’.
Het totale aanbod bestaat uit 148 verhalen. De Bijbelverhalen en verhalen over bekende en onbekende heiligen zijn verdeeld in vier series. De verhalen volgen elkaar op als hoofdstukken in een vervolgverhaal.
Iedere serie telt 37 verhalen met bijbehorende lessen. Elke serie is bedoeld voor een schooljaar. Is er minder tijd voor levensbeschouwing of wil het team projectmatig werken, kan een team zelf een eigen selectie of planning maken.
In plaats van een serie kan ook worden gekozen voor de module ‘Feestdagen en vieren’. Dit is een selectie van 15 verhalen met bijbehorende lesbrieven. Deze verhalen vertellen de belangrijkste christelijke feestdagen en andere gedenkdagen. De andere Bijbelverhalen zijn niet opgenomen in de module.
Bij het volgen van de vier opeenvolgende series, hoort een leerling in de totale schoolperiode twee keer hetzelfde verhaal, maar op een ander niveau. Herkenbaarheid en herhaling werken versterkend op de ontwikkeling van de leerling.
Alle verhalen met bijbehorende vragen en werkvormen worden in vier niveaus aangeboden. De lessen zijn geschreven voor groep 1/2, groep 3/4, groep 5/6 en groep 7/8.
Bij ieder verhaal is een vertelplaat gemaakt. Deze vertelplaat is geen illustratie maar een afbeelding die meer probeert op te roepen. Het prikkelt om in het verhaal te stappen en zich voor te stellen hoe het ‘moet zijn geweest’. Sommige leerlingen zijn meer auditief ingesteld en anderen visueel. Zo geven we beide mogelijkheden om zich in te leven in het verhaal en misschien meer te zien dan ze hebben gehoord.
We noemen de lessen bouwstenen omdat leerlingen hiermee kunnen bouwen aan hun geestelijke of levensbeschouwelijke ontwikkeling. Iedere bouwsteen is beschreven in een overzichtelijke lesbrief.
Bij ieder verhaal zijn twee bouwstenen geschreven. Ieder vanuit een ander perspectief op het verhaal. We noemen dit het element. Het element staat genoemd op de lesbrief. De leerkracht kan in overleg met de betreffende collega van hetzelfde niveau een keuze maken. Als de bouwsteen te lastig of juist te eenvoudig lijkt voor de eigen groep, kan worden uitgeweken naar een ander niveau.
Iedere bouwsteen kent drie stappen:
Er zijn 3 typen vieringen beschikbaar: kerstviering, paasviering, en een viering bij het begin of einde van het schooljaar. De viering is beschreven in een volledig draaiboek. Afbeeldingen, liedjes en eventuele voorbereiding zijn toegevoegd. De vieringen zijn voor alle gebruikers toegankelijk ongeacht het type licentie.
Ben je bezig met Houvast op school, dan ben je bezig met Burgerschap. Voer je gesprekken naar aanleiding van de verhalen en zijn de leerlingen bezig met de werkvormen, werk je aan bepaalde kerndoelen. Welke? Die staan bij iedere bouwsteen aangegeven. De kerndoelen bij de bouwstenen zijn genomen uit de versie Burgerschap 2006.
Sociaal-emotionele vorming is automatisch een onderdeel van Houvast op school. De verhalen bieden daar alle aanleiding toe. Het zijn verhalen over menselijke emoties. Deze emoties mogen er zijn. Ze worden benoemd en besproken. De verhalen vertellen over ervaringen die het soms heel lastig maken om goed met elkaar om te gaan. De elementen die per bouwsteen worden gekozen zorgen ervoor dat leerlingen werken aan aspecten van sociaal-emotionele vorming.
De leerlijn is geschreven voor teams van basisscholen. Alle leerkrachten, ongeacht hun achtergrond, kunnen er simpel mee aan de slag. Er is weinig voorbereidingstijd nodig.
De verhalen en bouwstenen zijn inclusief geschreven. Alle leerlingen, ongeacht hun achtergrond, kunnen er mee aan de slag.
Er is geen sprake van kennisoverdracht. Houvast werkt met de didactiek van vormingsonderwijs. De bouwstenen stapelen niet op het gebied van kennis. Daarmee bedoelen we dat er geen kennis of vaardigheden nodig zijn om aan de volgende bouwsteen te beginnen, maar de verhalen volgen elkaar wél op. Daarom wordt het aangeboden in series met vervolgverhalen. Net als bij ieder vervolgverhaal is het goed te weten waar het vorige hoofdstuk over ging.
